Billy Bijtgraag getemd

In de Alblasserwaard is Billy Bijtgraag minstens zo bekend als het ijsbeertje Knut uit de Berlijnse dierentuin. Billy’s omzwervingen vertonen gelijkenissen met die van Odysseus, de held uit de Griekse oudheid die twintig jaar lang wegbleef van huis. Nu is het Monster van de Alblasserwaard, zoals hij ook wel liefkozend wordt genoemd, thuis in reptielenzoo Serpo in Delft.

De sloot heeft hij ingeruild voor een grote bak met water. De bewegingsvrijheid is wellicht beperkter, maar hij krijgt fatsoenlijk te eten en ook over bewonderaars heeft hij niet te klagen.

Zijn sterrenstatus verwierf hij door te overleven in de sloten en bossen van de Alblasserwaard. Vermoedelijk zette John Stam uit Brandwijk zijn Billy zo’n achttien jaar geleden in de sloot achter zijn ouderlijk huis. Het beestje was toen nog maar twaalf centimeter.

Een boswachter stond in de zomer van 2002 oog in oog met deze chelydra serpentina, die toen veertig centimeter mat. De groenbeheerder wist zich er geen raad mee en liet het dier lopen, maar maakte nog wel een foto van dit wonderlijke verschijnsel. Zo kwam aan het licht dat een bijtschildpad de Alblasserwaard al enige tijd onveilig maakte.

Pas in het najaar van 2006 werd Billy gesnapt, op weg naar een beschutte plek om te overwinteren. Directeur Walter Getreuer van Serpo moest er aan te pas komen om het dier, dat bijna één meter lang was, te vangen. Hij was in die tijd naarstig op zoek naar aspisadders in Poortugaal. „Ik heb Billy in een slangenzak gefrommeld, iets anders had ik niet bij me. Halverwege de reis naar Delft had hij de zak al gesloopt.’’

Het vrije leven was voorbij. Billy kreeg een eigen waterbak bij Serpo en hij moest op dieet. „Hij was nog veel dikker,’’ zegt Getreuer over zijn gast die nu nog steeds een indrukwekkende veertig kilo weegt. „Van minder eten wordt hij wat onrustiger en hij gaat meer zwemmen, maar dat geeft niet.’’

Het sonjabakkeren van dit bijtgrage reptiel mag geen naam hebben. Hij krijgt iedere week goed te eten, liefst een paar ratten, soms ook een kuiken of een visje. „In het wild eten ze ook jonge zwanen en eenden. Die trekken ze onder water en peuzelen ze op. De bijtschildpad staat bekend om zijn vraatzucht. In Amerika wordt hij soms gebruikt voor de opsporing van vermiste personen onder water. Als hij dan te lang op één plek blijft, kan dat duiden op het lichaam van een mens.’’

Toch betekent een bezoek aan Billy niet automatisch het verlies van een vinger of neus. „Hij valt geen mensen aan. Maar hij kan behoorlijk hard bijten. Hij heeft geen tanden in zijn kaak, maar een hoornlaag die hij gebruikt als een soort schaar. Hij knipt het vlees.’’

Hoewel Billy niet vies is van een stevig potje seks, kan hij die driften moeilijk botvieren op zijn soortgenoten bij Serpo. Voor het 99 centimeter lange mannetje is simpelweg geen vrouwtje voorradig. „We hebben alleen kleinere exemplaren, maar die zouden dan echt worden verkracht.’’ Gelukkig heeft hij, op het paren na, weinig behoefte aan gezelschap.

Serpo vangt reptielen op die de rechtmatige eigenaar terug mag komen halen. Dat gebeurt nauwelijks; ook Billy is nog niet door zijn voormalige baasje geclaimd. „Dat is ook niet makkelijk, want diegene moet bewijzen dat Billy van hem is. Het is net als met gevonden voorwerpen, zoiets verjaart op den duur en dan wordt het voorwerp van jou. Billy is verbeurdverklaard, haha.’’